Havale, EFT ve FAST arasındaki fark ve ücretleri

Türkiye’de bir hesaptan başka bir hesaba para göndermenin üç temel yolu vardır: havale, EFT ve FAST. Üçü de gün içinde defalarca kullanılır ama ücret kuralları farklıdır. Hangi yöntemin kullanılacağını çoğu zaman alıcının bankası, tutar ve saat belirler; ücreti ise yöntem, kanal ve tutar dilimi birlikte belirler.

Üç yöntemin tanımı

2020/7 sayılı Tebliğ’in tanımlar maddesi (md. 4) EFT ve FAST’i Merkez Bankası’nın sahibi olduğu sistemlere bağlar:

• EFT işlemleri: Merkez Bankası’nın sahibi olduğu Elektronik Fon Transfer Sistemi kullanılarak gerçekleştirilen ödeme işlemleridir.
• FAST işlemleri: Merkez Bankası’nın sahibi olduğu Fonların Anlık ve Sürekli Transferi Sistemi kullanılarak gerçekleştirilen ödeme işlemleridir.
• Havale: Uygulama Talimatı’nın Ek-1 listesinde “havale gönderim işlemleri” olarak yer alır; aynı kuruluş içindeki hesaplar arasında yapılan transferdir.

Kısacası alıcı aynı bankadaysa havale, başka bir bankadaysa EFT ya da FAST söz konusudur.

Ücret kuralları karşılaştırması

Konu	Havale	EFT	FAST
Azami ücret	EFT sınırının yarısı	Kanal ve dilime göre tablo	EFT ile aynı sınırlar
Dayanak	Tebliğ md. 12/3	Tebliğ md. 12/3, Talimat dipnot tablosu	Tebliğ md. 12/6
Hatalı işlem iadesi	Kamu ve üçüncü kişilere ödenenler dışında ücret yok	Merkez Bankası’na ödenen masraf dışında ücret yok	EFT ile aynı yaklaşım
Düzenli ödeme	Mobil/internet gibi ücretlendirilir	Mobil/internet gibi ücretlendirilir	—

Havale sınırlarının hesaplanmış hâli şöyledir:

TCMB azami havale ücretleri, 6 Ocak 2026 itibarıyla (₺, BSMV hariç)

Kanal	8.300 ₺ ve altı	8.300,01–399.000 ₺	399.000 ₺ üzeri
Mobil, internet, düzenli ödeme	3,99	7,98	99,71
ATM / kiosk	13,92	27,85	199,42
Şube, çağrı merkezi, diğer	19,94	39,88	398,84

Bankalar ne alıyor?

TBB portalındaki ilanlara göre mobil kanalda üç yöntemin durumu:

VERİ · 26 Eylül 2026 Havale · mobil: 30 bankanın 26 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (5.000 ₺ gönderimde) Ücretsiz (Enpara Bank, ING, Fibabanka ve 5 banka daha); ortanca 3,99 ₺. 8 banka ücretsiz ilan ediyor. 12 banka TCMB azami ücretinin tam sınırında (5.000 ₺ gönderimde).

VERİ · 26 Eylül 2026 EFT · mobil: 30 bankanın 26 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (5.000 ₺ gönderimde) Ücretsiz (Enpara Bank, ING, ICBC Turkey ve 5 banka daha); ortanca 7,97 ₺. 8 banka ücretsiz ilan ediyor. 13 banka TCMB azami ücretinin tam sınırında (5.000 ₺ gönderimde).

VERİ · 26 Eylül 2026 FAST · mobil: 30 bankanın 25 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (5.000 ₺ gönderimde) Ücretsiz (Enpara Bank, ING, Albaraka Türk ve 2 banka daha); ortanca 7,97 ₺. 5 banka ücretsiz ilan ediyor. 13 banka TCMB azami ücretinin tam sınırında (5.000 ₺ gönderimde).

Bu üç özet, aynı bankada bile yöntemler arasında ücret farkı olabileceğini gösteriyor. Özellikle FAST satırlarında bankalar ücreti gün içi ve akşam/hafta sonu için ayrı ilan edebiliyor; bu ayrım FAST ücretleri rehberinde anlatılıyor.

Hangi durumda hangisi?

Transfer yöntemi çoğu zaman sizin seçiminizle değil, bankanın uygulamasıyla belirlenir. Yine de ücreti etkileyen durumları bilmek işe yarar:

1. Alıcı aynı bankadaysa: İşlem havale olur. Mevzuattaki azami ücret EFT’nin yarısıdır; birçok banka mobil havaleden ücret almaz.
2. Alıcı başka bankadaysa ve tutar küçükse: Bankalar FAST ya da EFT kullanabilir. İki yöntemin azami ücreti aynıdır; bankanın ilanına bakmak gerekir.
3. Hafta sonu ya da akşam: FAST sürekli çalışan bir sistem olarak tanımlanmıştır; bankaların mesai dışı FAST ücretleri ayrı satırda yer alabilir.
4. Tutar yüksekse: Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, tutar üst dilime girdiğinde azami ücret de yükselir.

Kendi kendinize transferler

Bazı transferler hiç ücretlendirilemez. Talimat md. 9/i’ye göre tüketicinin kendi kredi kartına yapacağı havalelerden ücret alınamaz. Hesabınızın bulunduğu şubeden kendi adınıza yapılan para yatırma ve kasadan havale işlemleri de ücretsizdir. Tebliğ md. 12/1, tüketicinin kendi hesabına para yatırması ile hesabın bulunduğu şubeden onun adına üçüncü kişilerin para yatırmasından ücret alınamayacağını söyler. Hesaptan hesaba işyeri ödemelerinde de gönderenden ücret alınamaz (md. 12/7).

Hesabınız olmayan bankadan gönderim

Hesabınızın bulunmadığı bir bankanın şubesinden para gönderirseniz, Tebliğ md. 12/4 uyarınca işlemden önce ücret konusunda bilgilendirilmeniz ve işlem tutarı ile ücretin işlem fişinde açıkça gösterilmesi gerekir. Kasadan nakit EFT ve havale ücretlerini kasadan EFT ve kasadan havale tablolarında karşılaştırabilirsiniz.

Bir tutarı üç yöntemle göndermenin bankanızdaki maliyetini görmek için transfer yöntemi karşılaştırma aracını kullanın.

Hatalı gönderimlerde fark

Üç yöntemde de alıcı bilgisini yanlış girmek mümkündür; iade durumunda ücret kuralları küçük farklılıklar taşır. EFT’de tüketicinin hatası nedeniyle para iadesi gereken durumlarda Merkez Bankası’na ödenen masraflar dışında ücret alınamaz. Havalenin iadesi, reddi, devri ya da bilgi değişikliği işlemlerinde ise bir kamu kurum ve kuruluşuna veya üçüncü kişilere ödenen ücretler dışında ücret alınamaz (Tebliğ md. 12/2). TBB portalı her iki başlığın altında bu kuralları ayrıca not olarak gösterir. Uygulamada bu, yanlış gönderilen bir tutarın geri alınması için bankanın ayrı bir hizmet bedeli talep edemeyeceği anlamına gelir.

Kanal etkisi üç yöntemde de geçerli

TCMB sınırları yalnızca yönteme değil, kanala göre de ayrılır. Mobil ve internet bankacılığı en düşük sınıra sahipken ATM ve kiosk ile şube ve çağrı merkezi daha yüksek sınırlara tabidir. Bu ayrım havale için de aynen geçerlidir; yalnızca tutarlar yarıya iner. Bu yüzden yöntem seçmek kadar kanal seçmek de önemlidir: aynı havale, şubede mobil uygulamaya göre daha yüksek bir sınıra tabidir. Kanal farkının bankalara yansımasını şube ve mobil farkı rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Kısa özet

• Aynı bankaya transfer havaledir ve azami ücreti EFT’nin yarısıdır.
• EFT ve FAST aynı TCMB sınırlarına tabidir; fark bankanın ilanında ve işlem saatinde ortaya çıkar.
• Kendi kredi kartınıza havale ve kendi hesabınıza para yatırma ücretsizdir.