Fatura ve kurum ödemelerinde aracılık ücreti

Elektrik, su, doğal gaz, telefon ya da vergi ödemelerini bankanın mobil uygulamasından yapmak gündelik bir işlemdir. Bankalar bu ödemelere aracılık ettikleri için bir ücret alabilir. Merkez Bankası’nın düzenlemesi bu ücreti yasaklamaz, ama kapsamını tanımlar ve otomatik ödeme talimatlarını ayrı tutar.

Tanım ve kapsam

Uygulama Talimatı’nın Ek-1 listesi aracılık hizmetleri ücretini şöyle tanımlar: tüketicinin otomatik ödeme talimatı ile yapılanlar hariç olmak üzere fatura ve benzeri ödemelerine aracılık edilmesi karşılığında alınan ücret (md. 5.3). Talimat md. 12/g ise aracılık ücreti alınabilecek hizmetleri örnekleriyle sayar:

• TOKİ, PTT, SGK, Türkiye Noterler Birliği gibi kurumlara yapılan anlık ve düzenli ödemeler
• Prim ödemesi ve kartlı ya da kartsız geçiş sistemleri ödemesi
• Vize tahsil aracılığı ve şans oyunu ödeme aracılığı
• Aidat ödemelerine ve özel okul ödemelerine aracılık
• Telefon operatörleri ödemelerine aracılık
• Vergi tahsilatı aracılığı
• Banka aracılığıyla üçüncü kişiler adına yapılan ödeme işlemlerine aracılık

Talimat, bu hizmetler sunularak anlaşmalı kurum ve kuruluşlara yapılan ödemelere ve tahsilatlara aracılık için ücret tahsil edilebileceğini belirtir.

Otomatik ödeme istisnası

Ek-1 tanımındaki “otomatik ödeme talimatı ile yapılanlar hariç” ifadesi önemlidir. Faturanızı her ay kendiliğinden hesabınızdan ya da kartınızdan ödenecek şekilde tanımladıysanız, bu ödemeler aracılık hizmetleri ücreti tanımının dışında kalır. Anlık, yani her seferinde sizin başlattığınız fatura ödemeleri ise ücrete konu olabilir.

Ödeme biçimi	Aracılık ücreti tanımında mı?
Otomatik ödeme talimatıyla fatura	Hayır (Ek-1 md. 5.3)
Mobil uygulamadan anlık fatura ödemesi	Evet, ücret alınabilir
Kurum ödemesi (SGK, vergi vb.) anlık	Evet, ücret alınabilir
Kurum ödemesi düzenli talimatla	Talimat md. 12/g’de düzenli ödemeler de sayılmıştır; bankanın ilanına bakın

TBB portalında da “Fatura Ödeme / Kurum Ödeme - Anlık Ödemeler” ve “Düzenli Ödemeler” ayrı satırlarda ilan edilir.

Bankaların ilanları

Anlık fatura ve kurum ödemelerinde bankaların aracılık ücreti ilanları:

VERİ · 26 Eylül 2026 Fatura ödeme aracılığı: 30 bankanın 27 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret Ücretsiz (Enpara Bank, Aktif Bank, Turkish Bank ve 2 banka daha); ortanca 1 ₺. 5 banka ücretsiz ilan ediyor.

Portal, aracılık hizmetleri başlığı altında bir not da gösterir: hesap, kredi kartı, şube, ATM, internet, çağrı merkezi, mobil kanal, SMS, POS ve anlaşmalı ödeme noktası kanallarıyla sunulabilecek bu hizmetler için işlemin sunulduğu kanal bazında farklı ücret tahsil edilebilir. Yani aynı faturayı şubede ödemek ile mobil uygulamadan ödemek farklı ücretlendirilebilir. Banka bazında satırlar fatura ödeme aracılığı tablosunda.

İşlem öncesi bilgilendirme

Fatura ödemesi gibi süreklilik arz etmeyen anlık işlemlerde ücret tahsil edilmeden önce, işlemin gerçekleştirildiği alanın yapısına uygun şekilde bilgi verilmesi ve onay alınması gerekir (Tebliğ md. 9/9, Talimat md. 6/h). Bu işlemlerin ücretlerine sözleşmede yer verilme şartı aranmaz; ancak ekranda ücreti göstermeden ve onayınızı almadan tahsil edilemez. Ücret bilgisinin işlem fişinde de açıkça yer alması zorunludur (Talimat md. 6/i).

Ücreti azaltmanın yolları

1. Otomatik ödeme talimatı: Düzenli faturalar için otomatik ödeme tanımlamak, aracılık hizmetleri ücreti tanımının dışında kalır.
2. Kanal seçimi: Kanal bazında farklı ücret alınabildiği için dijital kanal ile şube arasındaki farkı bankanızın ilanından kontrol edin.
3. Kurumun kendi kanalı: Bazı kurumlar kendi internet sitelerinden ödeme imkânı sunar; bu durumda bankanın aracılık ücreti yerine kurumun ve ödeme yönteminin koşulları geçerlidir.
4. Toplu ödeme: Aynı gün birden fazla fatura ödüyorsanız, bankanızın ücreti işlem başına mı aldığını kontrol edin.

Kısa özet

• Bankalar fatura ve kurum ödemelerine aracılık için ücret alabilir.
• Otomatik ödeme talimatıyla yapılan fatura ödemeleri aracılık hizmetleri ücreti tanımının dışındadır.
• Ücret kanal bazında farklı olabilir ve işlem öncesinde gösterilip onaylanmalıdır.
• Ücret bilgisi işlem fişinde açıkça yer almalıdır.

Diğer aracılık kalemleri

TBB portalında aracılık hizmetleri başlığı altında fatura ödemesi dışında da satırlar bulunur: SGK prim ödemeleri, kartlı ve kartsız geçiş sistemleri, şans oyunu ödemeleri, telefon operatörü ödemeleri, aidat ve özel okul ödemeleri, vergi tahsilatları. Her biri anlık ve düzenli ödeme için ayrı ilan edilebilir. Bu satırların bir kısmında ücret oran olarak, bir kısmında sabit tutar olarak ilan edilir; örneğin SGK prim ödemelerinde bazı bankalar oran ilan eder. Kullandığınız ödeme türünün satırını bankanızın profil sayfasında, “Diğer” kategorisinin altında bulabilirsiniz.

Kredi kartıyla fatura ödemesi

Faturayı kredi kartıyla ödemek de bir aracılık işlemidir ve aynı kurallara tabidir. Kartla otomatik ödeme talimatı tanımlamak, anlık kart ödemesine göre aracılık ücreti tanımının dışında kalır. Kart ekstrenizde fatura ödemelerinin yanında bir aracılık ücreti görünüyorsa, ödemenin anlık mı otomatik mi yapıldığını kontrol edin. Otomatik talimatla yapılan bir ödemeye aracılık ücreti yansıtıldıysa, Ek-1 md. 5.3’teki tanımı dayanak göstererek bankaya sorabilirsiniz.

Aracılık ücreti küçük tutarlarda olsa da her ay birden fazla fatura ödeyen bir hane için yıllık toplamı göz ardı edilemez. Bir yıllık fatura ödeme sayınızı bankanızın ilan ettiği ücretle çarparak toplam maliyeti kolayca hesaplayabilir, otomatik ödeme talimatıyla karşılaştırabilirsiniz. Otomatik talimatın tanımlanması ya da iptali için ayrıca bir ücret ilan edilip edilmediğini de bankanızın tarifesinden kontrol edin.