Hatalı EFT ve havale iadesinde ücret kuralı

Para transferinde en sık yapılan hata, alıcı bilgisini yanlış girmektir: bir hanesi eksik IBAN, yanlış kişiye kayıtlı hesap ya da hatalı alıcı adı. Böyle durumlarda gönderilen paranın geri dönmesi için banka ile alıcı bankanın işlem yapması gerekir. Merkez Bankası’nın 2020/7 sayılı Tebliği bu iade süreçlerinde bankanın tüketiciden ne alabileceğini açıkça sınırlar.

Kural transfer türüne göre

Tebliğ’in 12. maddesinin ikinci fıkrası ile Uygulama Talimatı’nın 9. bölümünün (b) bendi, hatalı transferin iadesinde alınabilecek ücreti şöyle belirler:

Transfer türü	İadede alınabilecek tek tutar	Dayanak
Gelen veya giden EFT	Merkez Bankası’na (Talimat’a göre ayrıca üçüncü kuruluşlara) ödenen masraflar	Tebliğ md. 12/2, Talimat md. 9/b
Havale (iade, ret, devir, bilgi değişikliği)	Kamu kurum ve kuruluşlarına veya üçüncü kişilere ödenen ücretler	Tebliğ md. 12/2
Uluslararası fon transferi	Merkez Bankası veya üçüncü kişilere ödenen tutarlar	Talimat md. 9/b

Ortak mantık şudur: iade için bankanın kendi adına bir “iade ücreti” ya da “işlem ücreti” alması mümkün değildir. Yalnızca başka kurumlara ödenmiş gerçek masraflar yansıtılabilir. TBB’nin ücret portalı da EFT ve havale başlıklarının altında bu kuralları not olarak gösterir.

İade sürecinde ne yapmalı?

1. Hemen bankanıza bildirin: Hatayı fark ettiğiniz anda gönderen bankanızı arayın ya da mobil uygulamadan bildirin. EFT ve FAST işlemleri hızla sonuçlandığı için zaman önemlidir.
2. İşlem bilgilerini hazırlayın: Dekont, işlem tarihi ve saati, tutar ve hatalı girilen alıcı bilgisi iade sürecinde istenecektir.
3. Yazılı kayıt oluşturun: Telefonla bildirim yaptıysanız, aynı talebi kayıtlı bir kanaldan da iletin. Bankanın size hangi masrafı hangi gerekçeyle yansıtacağını yazılı sorun.
4. Masrafın dayanağını isteyin: İade için bir tutar talep edilirse, bunun Merkez Bankası’na ya da üçüncü bir kuruluşa ödenen masraf olup olmadığını sorun. Bankanın kendi hizmet bedeli olarak alınan bir tutar kurala aykırıdır.

Alıcı parayı iade etmezse

Mevzuattaki kural ücretle ilgilidir; paranın alıcıdan geri alınması ise alıcının ve alıcı bankanın tutumuna bağlıdır. Banka alıcıyla iletişime geçip iade talebini iletebilir; ancak alıcının hesabından rızası dışında para çekilmesi ayrı bir hukuki süreci gerektirebilir. Bu aşamada bankanızın size sunduğu bilgileri ve tarihleri kayıt altında tutmak, sonraki adımlar için önemlidir.

Hata bankadansa

Kurallar tüketicinin hatasından kaynaklanan iadeleri düzenler. Hata bankanın işlemesinden kaynaklanıyorsa, tahsil edilen ücretlerin iadesi Talimat md. 5/c kapsamında değerlendirilir: operasyonel nitelikli hata sonucu tahsil edilen ücretlerin iadesinde tüketiciye bilgi verilerek ücretin alındığı hesaba, nakden ya da karta iade yapılır. İade gereken tutarın bildireceğiniz hesaba ücretsiz gönderilmesi de Tebliğ md. 8 ile güvence altındadır.

Önlem: göndermeden önce kontrol

Birçok banka EFT ve FAST ekranında alıcının adını gösterir; bu bilgi hatalı hesabı fark etmenin en kolay yoludur. Düzenli ödeme talimatlarında ise alıcının hesap değişikliği uzun süre fark edilmeyebilir; talimatlarınızı yılda bir kez gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır. Transfer yöntemlerinin ücret farkları için havale, EFT ve FAST rehberine, bankaların güncel EFT ücretleri için mobil EFT tablosuna bakabilirsiniz.

VERİ · 26 Eylül 2026 EFT · mobil: 30 bankanın 26 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (5.000 ₺ gönderimde) Ücretsiz (Enpara Bank, ING, ICBC Turkey ve 5 banka daha); ortanca 7,97 ₺. 8 banka ücretsiz ilan ediyor. 13 banka TCMB azami ücretinin tam sınırında (5.000 ₺ gönderimde).

Anlaşmazlık olursa

Banka iade için kurala aykırı bir ücret talep ederse ya da talebinize yanıt vermezse, önce yazılı itiraz edin. TBB üyesi bankalar için Bireysel Müşteri Hakem Heyeti ücretsiz bir başvuru yoludur; TBB’ye göre olay başvuru tarihinden en çok iki yıl önce yaşanmış olmalıdır. Adımlar banka ücretine itiraz rehberinde anlatılıyor.

Sık karşılaşılan durumlar

• Alıcı adı ile IBAN uyuşmuyor: Birçok banka bu durumda işlemi baştan reddeder; reddedilen işlem için ücret alınıp alınmadığını dekonttan kontrol edin.
• Tutar yanlış girildi: Eksik ya da fazla gönderilen tutarın düzeltilmesi de bir iade ya da ek transfer gerektirir; iade kısmı için yukarıdaki kural geçerlidir.
• Mükerrer gönderim: Aynı tutarı yanlışlıkla iki kez gönderdiyseniz, ikinci işlemin iadesi tüketicinin hatasından kaynaklanan iade kapsamındadır.
• Kapanmış hesaba gönderim: Alıcı bankanın reddettiği işlemler genellikle kendiliğinden geri döner; bu dönüş için sizden bankanın kendi hizmet bedeli olarak ücret alınamaz.

Hangi belgeler işe yarar?

İade talebinizde dekontun yanında işlem ekranının görüntüsü, bankayla yaptığınız yazışmalar ve varsa alıcıyla iletişim kayıtları işinize yarar. Bankanın size bildirdiği her tarih ve referans numarasını not edin. Kalıcı veri saklayıcısı yoluyla, yani e-posta ya da kısa mesaj gibi değiştirilemeyen bir ortamda yapılan bildirimler, olası bir anlaşmazlıkta en güçlü kanıttır.

Kısa özet

• Tüketici hatasından kaynaklanan EFT iadesinde yalnızca Merkez Bankası’na ve üçüncü kuruluşlara ödenen masraflar yansıtılabilir.
• Havalenin iadesi, reddi, devri ve bilgi değişikliğinde yalnızca kamu kurumlarına ya da üçüncü kişilere ödenen ücretler alınabilir.
• Yurt dışı transferlerde de iade için bankanın kendi hizmet bedeli alınamaz.
• Hata bankadan kaynaklandıysa, alınan ücretin iadesi bilgi verilerek ücretsiz yapılır.

Alıcı bankanın iade sürecindeki tutumu gönderen bankanın kontrolünde değildir; bu nedenle bankanızdan alıcı bankaya iade talebinin hangi tarihte iletildiğini yazılı olarak öğrenin.