Hesap özeti ve dekont talebinde ücret kuralı

Bir kira anlaşmazlığı, vergi incelemesi ya da miras işlemi için geçmiş hesap hareketlerine ihtiyaç duyabilirsiniz. Bankalar bu tür belge taleplerinde arşiv-araştırma ücreti alabilir; ancak Merkez Bankası’nın 2020/7 sayılı Tebliği, son bir yıla ait belgeler için ücreti yasaklar ve bir yıldan eski belgeler için ücreti “makul” olmaya bağlar.

Üç ayrı kural

Belge ve hesap özetiyle ilgili ücret kuralları Tebliğ ve Talimat’ta üç yerde düzenlenir:

Belge	Kural	Dayanak
İşlem anında verilen fiş, sözleşme, bilgilendirme evrakı	Ayrıca ücretlendirilemez	Tebliğ md. 9/3
Sonradan istenen belge örneği (ilk yıl)	Ücret alınamaz	Tebliğ md. 9/4
Sonradan istenen belge örneği (bir yıldan eski)	Bilgi verilerek makul ücret	Tebliğ md. 9/4
Anlık hesap özeti (mevduat araştırması)	Geriye dönük ilk yıl ücretsiz	Talimat md. 12/i

Talimat md. 6/e, Tebliğ md. 9/4’ü aynen tekrar eder. Ek-1 ise arşiv-araştırma ücretini “geçmişe dönük olarak yapılan sistemsel veya fiziki arşiv araştırması gerektiren işlemler sonucunda alınan ücret” olarak tanımlar (md. 5.4).

Kanal farkı

Talimat md. 12/h’ye göre şube, faks, posta, noter, kurye, ATM, çağrı merkezi, internet ve mobil kanallar vasıtasıyla sunulabilecek arşiv araştırması gerektiren belge ve dekont verilmesi işlemleri için Tebliğ md. 9/4 kapsamında ücret tahsil edilebilir ve bu hizmet için işlemin sunulduğu kanal bazında farklı ücret alınabilir. Yani aynı belgeyi internet şubesinden indirmek ile şubeden ıslak imzalı almak farklı ücretlendirilebilir.

Bankaların ilanları

TBB portalında belge ücretleri “Arşiv - Araştırma Ücreti” başlığı altında yer alır. Hesap özeti verilmesi için özet:

VERİ · 26 Eylül 2026 Hesap özeti (arşiv): 30 bankanın 20 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret Ücretsiz (HSBC, Enpara Bank, ING ve 2 banka daha); ortanca 10,75 ₺. 5 banka ücretsiz ilan ediyor.

Portal bu başlık altında ayrıca bir not gösterir: talep edilen dokümanın düzenlendiği tarihten sonraki ilk yıl için ücret alınmaz ve işlemin sunulduğu kanal bazında farklı ücret tahsil edilebilir. Tablodaki ücretler, bu nedenle bir yıldan eski belgeler için geçerli olarak okunmalıdır. Banka bazında satırlar hesap özeti tablosunda.

Ücretli belgeler

Talimat md. 12/i’ye göre referans mektubu, vize ve özel okullar için düzenlenen mektuplar, hesap araştırma talebi ile hesap özeti verilmesi hizmetleri için ücret tahsil edilebilir. Bu belgelerin bir kısmı “ilk yıl ücretsiz” kuralının kapsamında değildir, çünkü mevcut bir belgenin örneği değil, yeni düzenlenen bir yazıdır. Referans mektubu ücretleri için:

VERİ · 26 Eylül 2026 Referans mektubu: 30 bankanın 19 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret Ücretsiz (Garanti BBVA, HSBC, ING ve 1 banka daha); ortanca 200 ₺. 4 banka ücretsiz ilan ediyor.

Belge talebinde izlenecek yol

1. Belgenin tarihini belirleyin: İstediğiniz belge son bir yıl içinde mi düzenlendi? Öyleyse ücret alınamaz.
2. Kanalı seçin: İnternet ve mobil bankacılıkta indirilebilen hesap hareketleri çoğu zaman ek maliyet getirmez; şubeden resmî belge istemek farklı ücretlendirilebilir.
3. Ücreti önceden sorun: Bir yıldan eski belgeler için ücret alınacaksa, tüketiciye bilgi verilmesi zorunludur (md. 9/4). Tutarı öğrenmeden talebi onaylamayın.
4. Kapsamı daraltın: Beş yıllık tüm hareketler yerine yalnızca ihtiyaç duyduğunuz dönemi istemek, “işlemle orantılı” ücreti düşürür.

Borcu yoktur yazısı

Kredi kapanışında istenen borcu yoktur yazısı için ayrı bir kural vardır: tüketicilerin borçlarının bulunmadığına dair talep ettikleri bilgi yazıları için bir defaya mahsus olmak üzere ücret alınamaz (Tebliğ md. 10/5). Ayrıntılar borcu yoktur yazısı rehberinde.

Kısa özet

• İşlem anında verilen fiş ve evrak ücretlendirilemez.
• Belge örnekleri için ilk yıl ücret alınamaz; sonrasında makul ve orantılı ücret alınabilir.
• Arşiv ücreti kanala göre farklı olabilir.
• Referans ve vize mektupları gibi yeni düzenlenen yazılar ücretli olabilir.

Sık karşılaşılan durumlar

Vergi dairesi ya da mahkeme için belge: Resmî bir kurumun talebi üzerine belge hazırlanması da arşiv araştırması niteliğindedir; bir yıllık süre kuralı burada da geçerlidir.

Kapanmış hesabın hareketleri: Hesap kapanmış olsa bile belgeler bankanın arşivindedir. Talep ettiğiniz dönemin son bir yıl içinde olup olmadığına göre ücret durumu değişir.

Mirasçıların talebi: Vefat eden bir yakınınızın hesap hareketlerini isterken de aynı ücret kuralları uygulanır; mirasçılık belgesi gibi resmî evrak ayrıca istenecektir.

Kredi kartı ekstresi: Hesap özeti gönderimi ücretsizdir (Tebliğ md. 11/8). Geçmiş dönem ekstrelerinin yeniden düzenlenmesi ise arşiv araştırması kapsamında değerlendirilebilir; son bir yıla ait ekstreler için ücret alınamaz.

Belge talebinde ücret konusunda anlaşmazlık yaşarsanız, bankanın ilan ettiği tutarı ve belgenin tarihini yazılı başvurunuza ekleyin; itiraz adımları banka ücretine itiraz rehberinde anlatılıyor.

İnternet sitesindeki sözleşme örnekleri

Tebliğ’in yürürlük tarihinden sonra düzenlenen yazılı sözleşme ve bilgilendirme form içeriklerinin bir örneğine bankaların internet sitelerinde ücretsiz erişim imkânı sağlanır (Tebliğ md. 9/5). Kendi sözleşmenizin genel metnine ihtiyaç duyuyorsanız, bankadan örnek istemeden önce internet sitesini kontrol etmek hem zaman hem ücret tasarrufu sağlar.

Belge talebinizi bir yıl dolmadan yapmak, en basit tasarruf yoludur; ihtiyaç duyacağınız belgeleri önceden tahmin edebiliyorsanız yıllık olarak indirip saklayın.

Belgeyi e-posta ya da internet şubesi üzerinden aldıysanız, dosyanın değiştirilmeden saklandığından emin olun; resmî kurumlar belgenin doğrulanabilir olmasını isteyebilir.