Kredi tahsis ücreti: binde beş sınırı

Bir tüketici kredisi kullanırken faiz dışında ödediğiniz en belirgin kalem, kredi tahsis ücretidir. Merkez Bankası’nın 2020/7 sayılı Tebliği bu ücreti hem oran olarak sınırlar hem de kredi için başka ad altında ücret alınmasını yasaklar. Bu iki kural birlikte, kredi masraflarını karşılaştırmayı oldukça kolaylaştırır.

Tahsis ücreti nedir?

Uygulama Talimatı’nın Ek-1 listesi tahsis ücretini şöyle tanımlar: finansal tüketicilere kullandırılan krediler için kredi ihtiyacının karşılanmasına olanak sağlayan sistemin işletilmesi ve operasyonel süreçlerin yönetilmesi amacıyla alınan ücret. Başka bir deyişle, kredinin değerlendirilmesi, kullandırılması ve yönetilmesi için bankanın alabileceği tek genel ücret budur.

İki kural: oran sınırı ve tek ücret

Tebliğ’in 10. maddesinin birinci fıkrası iki hüküm içerir:

1. Tek ücret: Krediler için tahsis ücreti dışında istihbarat ücreti, kredi işlem fişi ücreti, ödeme planı değiştirme ücreti, değişken taksitli ödeme planı ücreti gibi her ne ad altında olursa olsun başkaca bir ücret alınamaz.
2. Oran sınırı: Kredi tahsis ücreti, kullandırılan kredi anaparasının binde beşini geçemez. Merkez Bankası gerekli gördüğü hâllerde bu sınırı artırmaya ve azaltmaya yetkilidir.

Binde beş, yüzde 0,5 demektir. Sınır anapara üzerinden hesaplanır; faiz ya da toplam geri ödeme tutarı üzerinden değil.

Hesap örnekleri

Kredi anaparası	Azami tahsis ücreti (binde 5)
50.000 TL	250 TL
200.000 TL	1.000 TL
1.000.000 TL	5.000 TL
3.000.000 TL	15.000 TL

Bu tutarlar BSMV hariçtir. Bankalar tahsis ücretini TBB portalında BSMV’nin dahil ya da hariç olduğunu belirterek ilan eder. Tüketici kredilerinde lehe alınan paralar için BSMV oranı, diğer bankacılık işlemlerindeki genel orandan farklıdır; güncel oranı bankanızdan teyit edin. Kendi tutarınız için hesap yapmak üzere kredi tahsis ücreti hesaplayıcısını kullanabilirsiniz.

Bankalar ne ilan ediyor?

TBB’nin “Bankacılık Ürün ve Hizmet Ücretleri” portalında tahsis ücreti konut finansmanı, taşıt kredisi ve ihtiyaç kredisi için ayrı satırlarda ilan edilir.

VERİ · 26 Eylül 2026 Tahsis · ihtiyaç kredisi: 30 bankanın 29 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (100.000 ₺ işlemde) Ücretsiz (Enpara Bank); ortanca 500 ₺. 1 banka ücretsiz ilan ediyor.

VERİ · 26 Eylül 2026 Tahsis · konut kredisi: 30 bankanın 26 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (2.000.000 ₺ işlemde) 10.000 ₺ (Ziraat Bankası, Halkbank, Akbank ve 13 banka daha); ortanca 10.000 ₺.

Özetlerden görüleceği gibi bankaların çoğu tahsis ücretini tam sınır oranında, yani yüzde 0,5 olarak ilan eder; bazı bankalar ise ücret almadığını belirtir. Bir bankanın ilanında oranın yüzde 0,5’in üzerinde görünmesi, ilanın BSMV dahil yazılmış olmasından kaynaklanabilir; bu nedenle sitedeki tablolarda BSMV bilgisi ayrı bir sütunda gösterilir. Banka bazında satırlar ihtiyaç kredisi, taşıt kredisi ve konut kredisi tablolarında yer alıyor.

Kredi sürecinde alınabilecek diğer tutarlar

Tahsis ücretinin tek ücret olması, kredi sürecinde hiç başka ödeme yapılmayacağı anlamına gelmez. Tebliğ bazı tutarların yansıtılmasına açıkça izin verir:

• Üçüncü kişilere ödenenler: Taşınır ve taşınmazlara ilişkin rehin, ipotek ve ekspertiz işlemlerinde yalnızca üçüncü kişilere ödenen ücretler alınabilir (md. 10/2). Ayrıntılar ekspertiz ve ipotek rehberinde.
• Konut kredisinde takyidat araştırması: Tapu dairesi tarafından tahsil edilen takyidat araştırması masrafları tüketiciden alınabilir (Talimat md. 7/i).
• Sigorta: Kredi ile birlikte sunulan sigorta sözleşmeleri kredi sözleşmesinden ayrı düzenlenmek zorundadır (Tebliğ md. 5/5); prim, tahsis ücretinin parçası değildir.

Kredi hesabı ve ödeme planı

Belirli süreli kredi için açılan ve yalnızca kredi işlemlerinde kullanılan hesaba ilişkin ücret alınamaz; bu hesap aksine yazılı talebiniz yoksa kredinin ödenmesiyle kapanır (md. 10/7). Ödeme planının değiştirilmesi için ayrı ücret alınamayacağı da tek ücret kuralının bir sonucudur. Kredi başvurunuz reddedilirse, kamu kurumlarına veya üçüncü kişilere ödenenler dışında ücret alınamaz (md. 10/3); bu konu reddedilen kredi rehberinde anlatılıyor.

Kontrol listesi

• Kredi teklifinde tahsis ücretinin oranını ve tutarını ayrı ayrı görün.
• Tutarın anaparanın binde beşini aşmadığını hesaplayın.
• “Dosya masrafı”, “istihbarat”, “ödeme planı” gibi ek kalemler varsa dayanağını sorun.
• Sigorta priminin kredi sözleşmesinden ayrı düzenlendiğini kontrol edin.
• Kredi sözleşmesi ve bilgilendirme formunun bir nüshasını alın (md. 5/1).

Taşıt kredisinde durum

Taşıt kredilerinde tahsis ücreti sınırı aynıdır: kullandırılan anaparanın binde beşi. Taşıt üzerinde rehin tesis edilmesi gerekiyorsa, rehin işlemleri için yalnızca üçüncü kişilere ödenen tutarlar yansıtılabilir. Bankaların taşıt kredisi için ilan ettiği tahsis oranlarını görmek için:

VERİ · 26 Eylül 2026 Tahsis · taşıt kredisi: 30 bankanın 27 tanesi TBB portalında ilan veriyor. Bu kalemde en düşük ücret (500.000 ₺ işlemde) 2.500 ₺ (Turkish Bank); ortanca 2.500 ₺.

Kredi teklifi karşılaştırılırken

Tahsis ücreti bütün bankalarda aynı üst sınıra tabi olduğundan, krediler arasındaki asıl fark çoğunlukla faiz oranında ortaya çıkar. Yine de tahsis ücretinin sıfır ya da sınırın altında ilan edildiği bankalarda toplam maliyet birkaç yüz, yüksek tutarlı konut kredilerinde birkaç bin lira düşebilir. Teklifleri karşılaştırırken bankanın kredi hesaplama aracını kullanın: bankalar, kredi ürünlerinin kullanılması hâlinde ortaya çıkacak faiz ve ücret bilgilerini ayrıntılı gösteren hesaplama araçlarını internet sitelerinde sunmakla yükümlüdür (Tebliğ md. 9/1).

Kredi kullandırıldıktan sonra sözleşmenizin ve ödeme planınızın bir nüshasını saklayın; tahsis ücretinin tutarı ve tahsil tarihi bu belgelerde yer alır.